Yargıtay Kararı: Devamsızlık Kıdem Tazminatını Nasıl Yakar? 19 Yıllık İşçi Örneğiyle Hesap

Son güncelleme: · Rakamlar resmi kaynaklardan kontrol edilmiştir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 19 yıllık kıdemi olan bir işçinin kıdem ve ihbar tazminatı alabileceğine hükmeden kararı bozdu. İşçi, ücretsiz izni bittikten sonra uzatma talebi reddedilince işe dönmemişti. Daireye göre işveren, devamsızlık nedeniyle haklı fesihten önce işçiye mazeretini sormak zorunda değil. Kararın ne anlama geldiğini ve tazminatı kaybetmenin rakamsal karşılığını aşağıda hesapladık.

Özetle
  • İşçi 90 gün ücretsiz mazeret izni kullandı. İkinci kez 90 gün daha istedi, işveren kabul etmedi.
  • İşçi izin bitiminde işe dönmeyince devamsızlık tutanağı tutuldu ve iş sözleşmesi tazminatsız feshedildi.
  • İş mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi, işçiye mazereti sorulmadığı için tazminat ödenmesine hükmetti. Yargıtay 9. HD bu kararı bozdu.
  • 19 yıllık bir işçi için kaybedilen kıdem tazminatı, asgari ücretle bile 620 bin TL’nin üzerinde.

Davada ne oldu?

Olay İstanbul’da geçti. Aynı işyerinde 19 yıldır çalışan işçi, önce 90 günlük ücretsiz mazeret izni aldı. Bu süre dolunca 90 gün daha ücretsiz izin istedi, ancak işveren bu talebi onaylamadı.

İşverenin işe dönme çağrısına rağmen işçi işyerine gelmedi. Devamsızlığı tutanakla belgelendi. Ardından disiplin kurulu kararıyla iş sözleşmesi kıdem ve ihbar tazminatı ödenmeden sona erdirildi.

Devamsız geçen gün sayısı haberlerde farklı veriliyor: Kimi yayınlarda 10, Anadolu Ajansı kaynaklı haberde ise 15 gün olarak geçiyor. Bu fark sonucu değiştirmiyor, çünkü her iki rakam da yasal sınırın çok üzerinde.

İşçi; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti ve asgari geçim indirimi alacakları için İstanbul 25. İş Mahkemesi’nde dava açtı.

Alt mahkeme ile Yargıtay neden ayrıştı?

İlk derece mahkemesi, işverenin fesihten önce işçiye devamsızlığının bir mazereti olup olmadığını sormadığını tespit etti. Bu nedenle feshi haksız buldu ve kıdem ile ihbar tazminatına hükmetti. İstinaf aşamasında İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi de kararı usul ve esas yönünden yerinde buldu.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi ise aynı görüşte değildi. Daireye göre:

  • Devamsızlık dosyadaki tutanak ve belgelerle sabittir.
  • Devamsızlığa dayanan haklı fesihte işverenin önceden mazeret sorma zorunluluğu yoktur.
  • Fesih haklı nedene dayandığından işçi kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamaz.

Basına yansıyan bilgilere göre kararda bir sınır da çiziliyor: İşverenin onayladığı ücretli ya da ücretsiz izin süresince işçiden işe gelmesi beklenemez, dolayısıyla bu günler devamsızlık sayılmaz. İşçi onay almadan kendi kararıyla izne çıkarsa durum farklıdır. Bu durumda işe gelinmeyen günler devamsızlık sayılabilir.

Not: Kararın esas ve karar numarası ile gerekçeli metni henüz kamuoyuyla paylaşılmadı. Değerlendirmemiz basına yansıyan bilgilere dayanıyor.

Yasa devamsızlık için ne diyor?

Kararın dayanağı 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25. maddesinin (II) bendindeki ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller. Bu bende göre işçinin işverenden izin almadan veya haklı bir sebep olmadan aşağıdaki şekillerde işe gelmemesi, işverene derhal fesih hakkı verir:

  • Art arda 2 iş günü işe gelmemek,
  • Bir ay içinde 2 kez, tatil gününden sonraki iş günü işe gelmemek,
  • Bir ay içinde toplam 3 iş günü işe gelmemek.

Bu sebeplerden biriyle yapılan fesihte 1475 sayılı Kanun’un hâlâ yürürlükte olan 14. maddesi uyarınca kıdem tazminatı ödenmez. Fesih bildirimsiz yapılabildiği için ihbar tazminatı da doğmaz.

Bir ayrıntıya dikkat: İşveren bu fesih hakkını, devamsızlığı öğrendiği günden itibaren 6 iş günü içinde ve her durumda olaydan sonraki 1 yıl içinde kullanmalıdır (İş Kanunu m.26). Süre geçerse haklı fesih hakkı düşer.

Kaybedilen tazminat ne kadar? Örnek hesap

Kıdem tazminatı, çalışılan her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır. 1 Temmuz – 31 Aralık 2026 döneminde bir yıl için ödenebilecek en yüksek tutar (tavan) 73.729,84 TL. Tazminattan yalnızca %0,759 damga vergisi kesilir. Aşağıdaki tablo, 19 yıllık bir çalışanın farklı ücret düzeylerinde kaybedeceği tutarları gösteriyor:

Aylık giydirilmiş brüt ücretHesaba esas ücret19 yıllık brüt kıdemDamga vergisiNet kıdem tazminatı
33.030 TL (asgari ücret)33.030,00 TL627.570,00 TL4.763,26 TL622.806,74 TL
50.000 TL50.000,00 TL950.000,00 TL7.210,50 TL942.789,50 TL
80.000 TL73.729,84 TL (tavan)1.400.866,96 TL10.632,58 TL1.390.234,38 TL

Tutar bununla sınırlı değil. 15 yılı aşan kıdemde ihbar süresi 8 hafta, yani 56 gündür. Haklı fesihte bu süreye ait ihbar tazminatı da ödenmez. Asgari ücretli bir çalışan için bu, yaklaşık iki aylık brüt ücret anlamına geliyor.

Kendi kıdeminizi ve ücretinizi girerek hesap yapmak için aracımızı kullanabilirsiniz:

Kıdem tazminatı hesaplama

Her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret ödenir; artan süre orantılı hesaplanır. Ücret, çıkış tarihindeki kıdem tazminatı tavanını aşamaz. Yalnızca damga vergisi (‰7,59) kesilir. En az 1 yıl çalışma ve kanunda sayılan fesih nedenlerinden biri gerekir.

Ayrıntılı senaryolar için kıdem tazminatı hesaplama sayfamıza da göz atabilirsiniz.

Çalışanlar ve işverenler için pratik dersler

Çalışan iseniz

  • İzni yazılı alın. Uzatma talebinizi de yazılı yapın ve onay gelmeden izni uzamış saymayın.
  • Talep reddedildiyse işe dönün. Dönemiyorsanız sağlık raporu, resmi belge gibi gerekçenizi hemen ve yazılı olarak işverene iletin.
  • Ayrılmak istiyorsanız yöntemi seçin. İşe gitmeyerek ayrılmak tazminatı riske atar. Haklı fesih nedeniniz varsa noter ihtarı gibi kayıtlı yollarla fesih yapın.

İşveren iseniz

  • Devamsızlığı her gün için tanıklı tutanakla belgeleyin.
  • 6 iş günlük hak düşürücü süreyi kaçırmayın.
  • Mazeret sorma zorunluluğu olmasa da yazılı açıklama istemek, olası bir davada ispatı kolaylaştırır.

Sıkça sorulan sorular

Kaç gün işe gitmezsem kıdem tazminatımı kaybederim?

İzinsiz ve haklı bir sebebe dayanmadan art arda 2 iş günü, bir ayda toplam 3 iş günü ya da bir ayda 2 kez tatil sonrası iş günü işe gelmemek, işverene tazminatsız fesih hakkı verir. Belgelenmiş bir mazeretiniz, örneğin sağlık raporunuz varsa bu günler devamsızlık sayılmaz.

İşveren ücretsiz izni uzatmazsa ne olur?

Ücretsiz izin, işverenin onayına bağlı bir haktır. Uzatma talebi reddedildiğinde işçi, ilk iznin bittiği tarihte işe dönmek zorundadır. Bu karardaki gibi işe dönülmezse sonraki günler izinsiz devamsızlık sayılabilir.

Bu karar tüm davalar için bağlayıcı mı?

Daire kararları emsal niteliğindedir ve ilk derece mahkemelerine yol gösterir, ancak içtihadı birleştirme kararı gibi bağlayıcı değildir. Her davada mazeretin varlığı, iznin onaylanıp onaylanmadığı ve fesih süresine uyulup uyulmadığı ayrıca değerlendirilir.

Kaynak: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Anadolu Ajansı, 4857 sayılı İş Kanunu, 1475 sayılı İş Kanunu

zamhesapla

Maaş, kira, emekli ve memur zammı hesaplamaları; resmi verilerle, sade ve ücretsiz. Son veri güncellemesi: 21 Kasım 2026.

Hesaplama araçları

Kurumsal